Linia M4

1. Czy metro będzie autonomiczne i co to oznacza?
   Zgodnie z klasyfikacją podaną przez International Association of Public Transport, wyróżnia się następujące poziomy autonomii GoA (Grade of Automation) scharakteryzowane przez poziom automatyzacji pojazdu szynowego i infrastruktury (przy wykorzystaniu normy PN-EN 62290-1:2014-12):

• GoA0 – jazda na widoczność. Odpowiedzialność za prowadzenie pociągu spoczywa na maszyniście. Na linii mogą być zainstalowane przytorowe urządzenia sterowania ruchem kolejowym;
• GoA1 – pociąg prowadzony jest przez maszynistę w oparciu o wskazania sygnalizatorów przytorowych lub sygnalizacji kabinowej. Systemy automatyczne reagują w przypadku możliwości wystąpienia sytuacji niebezpiecznych, takich jak naruszenie separacji pomiędzy składami lub przekroczenie prędkości;
• GoA2 – półautomatyczny ruch pociągu. Na tym poziomie automatyzacji, system przejmuje kontrolę nad przyspieszeniem i hamowaniem pociągu – maszynista wciąż musi przebywać w kabinie, obserwować szlak i do jego obowiązków wciąż należy inicjowanie odjazdu ze stacji;
• GoA3 – ruch pociągu bez maszynisty. Na tym poziomie automatyzacji obecność maszynisty w kabinie nie jest wymagana. System przejmuje obowiązki obserwacji szlaku. Obowiązkowa jest obecność personelu na pociągu (na przykład w kabinie maszynisty), do którego obowiązków należy inicjowanie odjazdu ze stacji;
• GoA4 – Na tym poziomie automatyzacji w pociągu nie znajduje się personel nadzorujący jazdę pociągu. Systemy nadzorują wymianę pasażerską, inicjują odjazd, a także monitorują i interpretują stany i sytuacje zagrażające życiu oraz zdrowiu pasażerów.

Obecnie Metro Warszawskie prowadzi przewozy w systemie GoA2. Maszynista jest wspomagany przez automatyczne systemy i jego rola ogranicza się np. do uruchomienia pojazdu, rozruchu i hamowania oraz zamykania drzwi. Może, oczywiście ingerować w sytuacjach awaryjnych i prowadzić pojazd z ograniczeniem systemu SOP.

Na linii M4 przewiduje się wprowadzenie automatycznego ruchu na poziomie GoA4. Na tym poziomie automatyzacji w pociągu nie znajduje się personel nadzorujący jazdę pociągu. System nadzoruje wymianę pasażerską, inicjuje odjazd, a także monitoruje i interpretuje stany oraz sytuacje zagrażające życiu, a także zdrowiu pasażerów, takie jak pożar w tunelu lub pociągu czy obecność przeszkody w obszarze torowiska.

Na w pełni zautomatyzowaną linię metra składa się funkcjonowanie wielu systemów, które muszą zostać uwzględnione podczas jej planowania: sygnalizacja i sterowanie ruchem, zarządzanie ruchem w centrum sterowania ruchem (OCC), system drzwi peronowych, tabor z systemami sterowania kompatybilnymi z infrastrukturą, system monitorowania peronów, wnętrza pojazdów, zajezdnia i warsztaty dostosowane do obsługi taboru w systemie GoA4, system informacji pasażerskiej, itp.

Wdrożenie systemów autonomicznego metra pozwala operatorom na zwiększenie średniej prędkości pociągów, poprawę częstotliwości kursowania, optymalizację czasu jazdy pociągów, zwiększenie bezpieczeństwa i wydajności, ograniczenie błędów i zagrożeń ludzkich, zwiększenie efektywności energetycznej, mobilności, przepustowość, dostępność i elastyczność transportu. Pozwala na osiąganie założonych celów przy mniejszym zaangażowaniu ludzi i mniejszym ryzyku.

2. Jaki będzie miała przebieg linia M4 i gdzie będą zlokalizowane stacje?

• Długość linii: ok. 26 km,
• Liczba stacji metra: 23,
• Stacja Techniczno-Postojowa wraz z tunelami dojazdowymi,
• Tory odstawcze, łączniki technologiczne (komory rozjazdowe), wentylatornie szlakowe, tunele.

Linia M4 to najdłuższa linia w planowanym systemie metra w Warszawie, połączy Białołękę i Wilanów.

Prace przedprojektowe wskazały na występujące kolizje kilku planowanych obiektów kubaturowych metra z istniejącymi podziemnymi sieciami o charakterze magistralnym. Dlatego też kolejny etap prac obejmuje wypracowanie technicznych rozwiązań dla ich realizacji. Dlatego też w stosunku do wskazanych lokalizacji będą wykonywane korekty położenia niektórych obiektów. Analizowane korekty wpływają korzystnie na rozwiązania komunikacyjne dla danego rejonu stacji oraz umożliwiają realizację linii w zakładanym przebiegu.
Lokalizacje stacji.

3. Czy linia M4 będzie służyła jako schron?
   Wszystkie stacje muszą zostać zbudowane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, także tymi które wskazują rozwiązania techniczne w zakresie ochrony ludności. Zostaną one uwzględnione na etapie wykonywania projektów budowlanych.
4. Czy nazwy stacji linii M4 są ostateczne?
   Nie. Obecnie posługujemy się nazwami roboczymi. Ostateczne nazwy się przyjmowane uchwałą Rady m.st. Warszawy po ich wypracowaniu przez Komisję ds. Nazewnictwa Miejskiego.
5. Czy możliwa jest jeszcze zmiana przebiegu linii M4?
   Prace przedprojektowe wskazały na występujące kolizje kilku planowanych obiektów kubaturowych metra z istniejącymi podziemnymi sieciami o charakterze magistralnym. Dlatego też kolejny etap prac obejmuje wypracowanie technicznych rozwiązań dla ich realizacji. Może to w późniejszym czasie spowodować korekty położenia niektórych obiektów. Analizowane korekty wpływają korzystnie na rozwiązania komunikacyjne dla danego rejonu stacji oraz umożliwiają realizację linii w zakładanym przebiegu.

Już ten etap prac pozwolił na optymalizację i zmianę położenia stacji G01 Wilanów. Pierwotnie znajdowała się w ciągu ul. Przyczółkowej, z południową głowicą zlokalizowaną pod skrzyżowaniem z al. Wilanowską. Obecnie została przesunięta w pobliże Urzędu Dzielnicy Wilanów i zajmuje obszar pasów drogowych ul. Przyczółkowej, Klimczaka i Alei Wilanowskiej oraz tereny u zbiegu tych ulic. Fragment korpusu stacji zaprojektowano częściowo pod jezdnią ul. Przyczółkowej, częściowo pod pasem zieleni i ciągiem pieszo – rowerowym, po jej zachodniej stronie.

Ta zmiana pozytywnie wpłynie na ukształtowanie tunelu, położenie samego korpusu stacji względem istniejącej zabudowy oraz możliwego w przyszłości wydłużenia linii w kierunku Powsina.

6. Dlaczego nie obejmuje dalszej części Białołęki?
   Przyjęty przebieg linii poddawany jest obecnie wielu analizom, także tym które mogą wypracować rozwiązania umożliwiające w przyszłości podjęcie decyzji o rozbudowie linii. Podobnie jak zmienione zostało położenie stacji Wilanów analogiczne prace toczą się obecnie dla ostatniej stacji linii M4 – G23 Myśliborska. Analizowane zmiany mają na celu ominięcie kolizji sieci podziemnych oraz co istotne umożliwienie poprowadzenia linii w kierunku Nowodworów i Henrykowa.
7. Czy linia M4 będzie miała stacje przesiadkowe? Gdzie?
   Linia M4 ma charakter integracyjny, łączy wszystkie linie metra oraz transport szynowy w obrębie Warszawy. To właśnie stworzenie licznych węzłów przesiadkowych sprawia, że powstają liczne relacje i możliwości swobodnego podróżowania komunikacją miejską.

Na linii M4 uzyskamy przesiadki do innych linii metra na stacjach:

• Marymont – M1/M2/M4
• Rondo Daszyńskiego – M2
• Pl. Narutowicza – M5
• Żwirki i Wigury – M3
• Wilanowska – M1

Stacje linii M4 stworzą także atrakcyjne węzły przesiadkowe z liniami kolejowymi na stacjach: Rydygiera, Pl. Zawiszy, żwirki i Wigury, Służewiec.

8. Jak będzie budowana? Czy zostanie rozkopane/sparaliżowane całe miasto?
   Zakłada się budowę linii w sposób analogiczny do budowy linii M2. Stacje i wentylatornie szlakowe będą budowane w technologii ścian szczelinowych, zaś tunele będą drążone maszynami TBM. Taki dobór technologii realizacji spowoduje minimalizację utrudnień i ograniczenie wprowadzenia koniecznych zmian w komunikacji naziemnej tylko do placu budowy obiektu stacyjnego.
9. Czy są wizualizacje stacji?
   Prace przedprojektowe nie obejmują wykonania projektów stacji. Te działania są jeszcze przed nami. Na obecnym etapie Projektanci skupiają się na rozwiązaniach technicznych i funkcjonalnych. W zależności od dostępności miejsca na powierzchni terenu, roli stacji oraz spodziewanych potoków pasażerskich wyodrębnili 3 typy konstrukcji stacji:

1. A – najczęściej występująca jest stacją o zminimalizowanych wymiarach zewnętrznych korpusu. Peron wyspowy ustawiony osiowo do torów , z obustronnymi schodami prowadzącymi z poziomu peronu na poziom hali odpraw.

2. B – stacja z osiowo do torów ustawionym peronem wyspowym. Biegi schodów zlokalizowane na końcach peronu, prowadzą z poziomu peronu na poziom hali odpraw.

3. C – stacja o zwiększonych wymiarach zewnętrznych korpusu z peronami bocznymi, z obustronnymi schodami prowadzącymi z poziomu peronu na poziom hali odpraw.